หลายคนไม่รู้มาก่อน! "พระนามภาษาจีน" ของกษัตริย์ไทย "รัชกาลที่ 1-4" และ "พระปิ่นเกล้า"

ตลอดประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา จีน ถือเป็นอารยธรรมและมหาอำนาจสำคัญของภูมิภาคเอเชียตะวันออก ความเจริญทางการค้า วัฒนธรรม และความเชื่อจากจีนได้แพร่กระจายไปยังดินแดนต่างๆ รวมถึงดินแดนที่เคยเรียกว่า สยาม ด้วย

นอกจากอิทธิพลทางวัฒนธรรมแล้ว ชาวจีนจำนวนมากยังอพยพมาตั้งถิ่นฐานในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะในสยาม ซึ่งต่อมาคนเชื้อสายจีนได้กลมกลืนเข้ากับสังคมไทยอย่างลึกซึ้ง ทั้งในระดับชนชั้นนำ พ่อค้า หรือประชาชนทั่วไป จนกลายเป็นส่วนหนึ่งของสังคมไทยในปัจจุบัน

แม้แต่ราชสำนักไทยเองก็มีความเกี่ยวข้องกับชาวจีนไม่น้อย พระมหากษัตริย์แห่ง ราชวงศ์จักรี หลายพระองค์มีสายสัมพันธ์ทางเชื้อสายจีน โดยเฉพาะตั้งแต่ยุคต้นกรุงรัตนโกสินทร์

ความเชื่อมโยงนี้สืบทอดมาตั้งแต่สมัย สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช แห่งกรุงธนบุรี ซึ่งทรงมีเชื้อสายจีน ดังนั้นในช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ พระมหากษัตริย์ไทยจึงมีการใช้พระนามในภาษาจีนควบคู่กันด้วย

พระนามภาษาจีนเหล่านี้ไม่ได้มีไว้เพียงเพื่อบอกเชื้อสายเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับการติดต่อทางการทูตและการค้ากับราชสำนักจีนในอดีตด้วย โดยพระมหากษัตริย์ไทยมักใช้แซ่เดียวกันคือ “เจิ้ง” ซึ่งในสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า “แต้”

พระนามจีนของกษัตริย์ไทยในช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์จึงสะท้อนถึงความสัมพันธ์ระหว่างสยามกับจีนอย่างชัดเจน

โดยพระนามภาษาจีนของ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช หรือรัชกาลที่ 1 คือ เจิ้งหัว (郑华) ซึ่งในสำเนียงแต้จิ๋วอ่านว่า แต้ฮั้ว

สำหรับ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 มีพระนามจีนว่า เจิ้งฝอ (郑佛) หรือที่ออกเสียงแบบแต้จิ๋วว่า แต้ฮุด

ต่อมาคือ พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 ซึ่งมีพระนามภาษาจีนว่า เจิ้งฝู (郑福) ในสำเนียงแต้จิ๋วเรียกว่า แต้ฮก

ส่วน พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 มีพระนามจีนว่า เจิ้งหมิง (郑明) หรือ แต้เม้ง

ขณะเดียวกัน พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งทรงดำรงตำแหน่งพระมหาอุปราชในสมัยรัชกาลที่ 4 ก็มีพระนามภาษาจีนว่า เจิ้งเจิ้ง (郑正) หรือ แต้เจี่ย

พระนามภาษาจีนเหล่านี้จึงเป็นหลักฐานที่สะท้อนถึงสายสัมพันธ์ทางประวัติศาสตร์ระหว่างสยามกับจีน รวมถึงบทบาทของชาวจีนในสังคมไทยยุคแรกของกรุงรัตนโกสินทร์ ซึ่งมีอิทธิพลต่อทั้งการเมือง การค้า และวัฒนธรรมอย่างมาก